फ्रान्सेली फुटबल टोलीका कप्तान तथा रियल मड्रिडका स्टार खेलाडी किलियन एमबाप्पेले चीनका पूर्वनेता माओ त्सेतुङलाई ‘तानाशाह’ भनेर टिप्पणी गरेको विषयमा चर्को आलोचना भएपछि मंगलबार चीनसँग माफी मागेका छन्। उनको टिप्पणीले चीनमा रहेका समर्थक तथा व्यावसायिक साझेदारहरूलाई असन्तुष्ट बनाएपछि विवाद चुलिएको हो।
फ्रान्सेली पोडकास्टमा सार्वजनिक भएको एक भिडियोमा एमबाप्पेले आफ्नो अनुहार चिनियाँ नेताको तस्बिरमा जोडेर बनाइएको एउटा हास्यचित्रबारे कुरा गर्दै ती व्यक्ति चिनियाँ तानाशाह भएको बताएका थिए। विवाद बढेपछि उक्त पोडकास्टको भिडियो हटाइएको छ।
एमबाप्पेले आफ्नो वक्तव्यमा आफूले हालैको अन्तर्वार्ताका क्रममा आफ्नो तस्बिरबारे प्रतिक्रिया दिँदा उचित शब्द छनोट गर्न नसकेको स्वीकार गरेका छन्। आफ्नो टिप्पणीले चीन र विश्वभरका चिनियाँ समुदायका धेरै मानिसको भावनामा चोट पुगेको आफूले बुझेको भन्दै उनले माफी मागेका हुन्। उनले आफ्नो उद्देश्य कसैलाई दुःखी बनाउने नरहेको पनि स्पष्ट पारेका छन्।
सन् १९४९ देखि सन् १९७६ मा निधन नहुँदासम्म चीनको नेतृत्व गरेका माओ त्सेतुङबारे व्यङ्ग्यात्मक टिप्पणी गर्नु चीनमा संवेदनशील विषय मानिन्छ। यसै कारण एमबाप्पेको टिप्पणीले खेलकुदसँगै व्यावसायिक क्षेत्रमा समेत प्रभाव पारेको छ।
चिनियाँ कम्पनीले तोडे सहकार्य
एमबाप्पेको टिप्पणीपछि चिनियाँ दुग्ध कम्पनी मेङनिउ, साङ्घाई मिल्कग्राउन्ड फुड टेक र पेय पदार्थ कम्पनी इस्ट्रोक बेभरेजले उनीसँगको सहकार्य तत्काल प्रभावबाट अन्त्य गर्ने घोषणा गरेका छन्। ती कम्पनीले चिनियाँ जनताको भावनामा चोट पुर्याउने अभिव्यक्ति वा व्यवहारप्रति आफूहरूको शून्य सहनशीलता रहेको बताएका छन्।
चिनियाँ सरकारी टेलिभिजनले एमबाप्पे र स्पेनिस फुटबल लिग ला लिगासँग सम्बन्धित खेल तथा कार्यक्रमको प्रसारण रोकेको र एमबाप्पेसँग सम्बन्धित विज्ञापन हटाइएको चिनियाँ सञ्चारमाध्यमले जनाएका छन्।
यसैबीच, ला लिगाका अध्यक्ष खाभियर तेबासले चीनका लागि स्पेनी राजदूतसँग भेट गरी विवाद समाधानका उपायबारे छलफल गरेका छन्। उनले चीनमा ला लिगालाई समर्थन गर्ने लाखौँ प्रशंसकसँगको सम्बन्धमा यस घटनाको नकारात्मक असर पर्न नदिन आफूहरू प्रतिबद्ध रहेको बताएका छन्।
प्रायोजकको चिन्ता, सामाजिक सञ्जालमा आक्रोश
एमबाप्पेसँग सहकार्य गर्दै आएको स्विस खेलकुद सामग्री कम्पनी अन होल्डिङले उनको माफीको स्वागत गर्दै चीनप्रति आफ्नो गहिरो सम्मान रहेको जनाएको छ। त्यस्तै, होटल समूह एकोर र खेलौना निर्माता लेगोसँग पनि एमबाप्पेको व्यावसायिक सम्बन्ध छ।
चिनियाँ सामाजिक सञ्जाल वेइबोमा एमबाप्पेसँग सम्बन्धित विषयहरू चर्चामा रहेका छन्। केही प्रयोगकर्ताले उनको माफी स्वीकार नगर्ने र चीनमा उनको व्यावसायिक गतिविधि प्रतिबन्धित गर्नुपर्ने माग गरेका छन्।
चिनियाँ सरकारी सञ्चारमाध्यमले पनि उनको टिप्पणीले समर्थकको भावनामा चोट पुर्याएको र चीनसँग जोडिएका व्यावसायिक सम्बन्धमा जोखिम निम्त्याएको बताएका छन्। यद्यपि, चिनियाँ सरकारी टेलिभिजन सीसीटीभीले भने माफीपछि एमबाप्पेको भनाइ सुन्ने र आगामी व्यवहारलाई पनि नियाल्ने जनाएको छ।
यस घटनाले विश्वप्रसिद्ध खेलाडी तथा अन्तर्राष्ट्रिय ब्रान्डका लागि चीनजस्तो ठूलो बजारमा सार्वजनिक अभिव्यक्ति दिँदा देखाउनुपर्ने संवेदनशीलतालाई पुनः चर्चामा ल्याएको छ। यसअघि पनि डोल्से एन्ड गब्बाना, स्वाच र राष्ट्रिय बास्केटबल सङ्घजस्ता संस्थाले चीनमा विवादको सामना गरिसकेका छन्।
एमबाप्पेले आफ्नो खेलजीवनसँगै व्यावसायिक छवि जोगाउन अब कस्तो कदम चाल्छन् भन्ने विषयलाई उनका समर्थक, प्रायोजक र खेलकुद क्षेत्रले चासोका साथ हेरिरहेका छन्।
