भारतको नासिक स्थित टाटा कन्सल्टेन्सी सर्भिसेज (टीसीएस) सँग सम्बन्धित एक बीपीओ युनिटमा बलात्कार, यौन दुर्व्यवहार र धार्मिक जबर्जस्तीसम्बन्धी गम्भीर आरोप सार्वजनिक भएपछि व्यापक आपराधिक अनुसन्धान सुरु भएको छ।
९ वटा मुद्दा दर्ता, ८ जना पक्राउ
नासिक प्रहरीले हालसम्म ९ वटा एफआईआर दर्ता गरिसकेको छ भने ८ जना कर्मचारीलाई पक्राउ गरेको छ। पक्राउ पर्नेमा ७ जना पुरुष र १ जना महिला अपरेसन म्यानेजर रहेका छन्। प्रहरीले २६ वर्षीया निदा खानलाई धार्मिक रूपान्तरण प्रयासको ‘मुख्य योजनाकार’ भन्दै फरार सूचीमा राखेको छ। तर, उनका परिवारले यो आरोप अस्वीकार गर्दै गलत सूचना फैलाइएको दाबी गरेका छन्।
४० दिनसम्म गोप्य अनुसन्धान
प्रहरीका अनुसार, प्रारम्भिक सूचनापछि फेब्रुअरीको सुरुदेखि ६ जना महिला प्रहरी कर्मचारीलाई बीपीओमा अन्डरकभर रूपमा खटाइएको थियो। उनीहरूले ४० दिनसम्म कर्मचारी बनेर काम गर्दै गतिविधिहरूको निगरानी गरेका थिए। यस क्रममा भेटिएका प्रमाणका आधारमा औपचारिक अनुसन्धान अघि बढाइएको हो।
पहिलो उजुरी र थप पीडित
मार्च २६ मा देवलाली प्रहरी थाना मा २३ वर्षीया एक महिलाले पहिलो उजुरी दर्ता गरिन्। उनले वरिष्ठ सहकर्मी दानिश शेखमाथि विवाहको झुटो आश्वासन दिँदै पटक–पटक बलात्कार गरेको आरोप लगाएकी छन्।
यसपछि थप ८ जना कर्मचारी (एक पुरुषसहित) ले यौन, मानसिक र धार्मिक दुर्व्यवहारसम्बन्धी उजुरी दिएका छन्।
निदा खानबारे विवाद
प्रहरीले निदा खानलाई घटनाको मुख्य योजनाकार भने पनि उनका परिवारले उनी मुम्बईस्थित घरमै रहेको र फरार नभएको बताएका छन्। उनी पहिलो सन्तानको प्रतीक्षामा रहेको जानकारी दिइएको छ।
सामाजिक सञ्जालमा उनलाई ‘एचआर हेड’ भनेर देखाइएको तस्बिर पनि गलत भएको परिवारको दाबी छ। उनी केवल सेल्स टिममा टेलिकॉलरका रूपमा कार्यरत रहेको बताइएको छ। उनका कानुन व्यवसायीले अग्रिम जमानतका लागि प्रक्रिया अघि बढाइरहेका छन्।
संगठित दुर्व्यवहार र धार्मिक दबाब
एफआईआर अनुसार वरिष्ठ कर्मचारीहरूले आफ्नो अधिकार दुरुपयोग गर्दै कनिष्ठ कर्मचारीहरूलाई लक्षित गरेका थिए। प्रहरी आयुक्त सन्दीप कर्णिकले आरोपितहरूलाई “संगठित समूह” का रूपमा काम गरेको बताएका छन्।
एक घटनामा पीडितले एचआरमा उजुरी गर्दा “यस्ता कुरा भइरहन्छन्” भन्दै बेवास्ता गरिएको उल्लेख छ।
यसबाहेक केही कर्मचारीहरूले हिन्दू धर्मभन्दा इस्लाम राम्रो भएको भन्दै दबाब दिएको तथा धार्मिक टिप्पणी गरिएको आरोप पनि छ।
अन्तर्राष्ट्रिय लिंकको आशंका
प्रहरीले ‘मलेसिया लिंक’ पनि अनुसन्धान गरिरहेको छ। ‘इमरान’ नामक व्यक्तिसँगको ह्वाट्सएप संवादमा महिला कर्मचारीलाई उच्च तलबको प्रलोभनमा विदेश लैजाने योजना रहेको संकेत भेटिएको बताइएको छ।
यस विषयमा थप अनुसन्धानका लागि राष्ट्रिय अनुसन्धान एजेन्सी (एनआईए), राज्य गुप्तचर विभाग (एसआईडी) र एटीएसलाई समेत समन्वय गरिएको छ।
कम्पनीको प्रतिक्रिया
टाटा कन्सल्टेन्सी सर्भिसेज ले पक्राउ परेका ८ जनामध्ये ७ जनालाई बर्खास्त गरिसकेको जनाएको छ र यस्ता गतिविधिमा शून्य सहनशीलता नीति रहेको स्पष्ट पारेको छ।
कम्पनीका अध्यक्ष एन. चन्द्रशेखरनले घटनालाई “गम्भीर र दुःखद” बताएका छन्। साथै, आन्तरिक छानबिनका लागि टोली गठन गरिएको छ।
यद्यपि, कम्पनीभित्र रहेको आन्तरिक गुनासो समिति (आईसीसी) हुँदाहुँदै पीडितहरूले किन उजुरी नगरे भन्ने विषयमा पनि अनुसन्धान भइरहेको छ।
सर्वोच्च अदालतसम्म पुगेको मुद्दा
यो मुद्दा भारतको सर्वोच्च अदालत सम्म पुगेको छ। अधिवक्ता अश्विनी कुमार उपाध्यायले दायर गरेको निवेदनमा यस घटनाले राष्ट्रिय एकतामा असर पार्न सक्ने उल्लेख गरिएको छ।
साथै, राष्ट्रिय महिला आयोग (एनसीडब्ल्यू) ले पनि तथ्य सङ्कलनका लागि समिति गठन गरेको छ, जसमा एक पूर्व न्यायाधीशसमेत रहेका छन्।
हाल विशेष अनुसन्धान टोली (एसआईटी) ले घटनाको विस्तृत छानबिन गरिरहेको छ। आगामी दिनमा थप तथ्य सार्वजनिक हुने र कानुनी प्रक्रिया अघि बढ्ने अपेक्षा गरिएको छ।
