युद्धविरामपछि केही समय शान्त देखिएको इरान–इजरायल द्वन्द्व पुनः चर्किएसँगै अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको मध्यपूर्वमा स्थायी शान्ति कायम गर्ने प्रयास थप जटिल बनेको विश्लेषकहरूले बताएका छन्।
गत अप्रिलमा भएको युद्धविरामपछि पहिलो पटक इरानले आइतबार इजरायलमाथि क्षेप्यास्त्र आक्रमण गरेको थियो। उक्त आक्रमण लेबनानको राजधानी बेरुतमा इजरायलले इरान समर्थित सशस्त्र समूह हिजबुल्लाहलाई लक्षित गर्दै गरेको सैन्य कारबाहीको प्रतिशोधस्वरूप गरिएको बताइएको छ।
इरानी आक्रमणपछि अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पले इजरायललाई संयमता अपनाउन आग्रह गरे पनि इजरायलले त्यसको केही समयमै जवाफी आक्रमण गरेको थियो। यस घटनाले क्षेत्रीय तनाव नियन्त्रण गर्ने अमेरिकी प्रयास प्रभावकारी हुन नसकेको संकेत गरेको विश्लेषकहरूको भनाइ छ।
इजरायलका पूर्व कूटनीतिज्ञ तथा न्यूयोर्कस्थित पूर्व महावाणिज्यदूत Alon Pinkas का अनुसार इरानले जानाजानी इजरायल र अमेरिकाबीच मतभेद सिर्जना गर्ने रणनीति अपनाएको हुन सक्छ। उनका अनुसार इरानले इजरायलसँग प्रत्यक्ष टकराव बढाएर वाशिङ्टन र तेल अभिभबीच दूरी बढाउने प्रयास गरिरहेको देखिन्छ।
यस्तै, अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध विशेषज्ञ Benjamin Radd ले इरानले हिजबुल्लाहको मुद्दालाई आफ्नो प्रत्यक्ष रणनीतिक चासोसँग जोड्दै भविष्यका सम्भावित वार्तामा दबाब सिर्जना गर्न खोजेको बताएका छन्। उनका अनुसार यसले इजरायलको सुरक्षा चासो र ट्रम्प प्रशासनको तनाव कम गर्ने प्रयासबीच टकरावको अवस्था उत्पन्न गरेको छ।
विश्लेषकहरूको भनाइमा इजरायलका लागि उत्तरी सीमाको सुरक्षा ‘रेड लाइन’ अर्थात् अस्वीकार्य विषय हो। यस्तो अवस्थामा कुनै पनि सम्झौताले इजरायललाई प्रतिकार गर्नबाट रोक्ने प्रयास गरिए त्यसलाई स्वीकार गर्ने सम्भावना न्यून देखिन्छ।
अमेरिकी राजनीतिक विश्लेषक Ron Brownstein ले पछिल्लो घटनाक्रमले ट्रम्पले सोचेजति द्वन्द्वको दिशा नियन्त्रण गर्न नसकेको संकेत गरेको बताएका छन्। उनका अनुसार इजरायल र इरान दुवैले अहिले आफ्नै राष्ट्रिय हितअनुसार निर्णय गरिरहेका छन्, जसले अमेरिकी प्रभाव सीमित बन्दै गएको देखाउँछ।
विश्लेषकहरूका अनुसार पछिल्लो तनावले मध्यपूर्वमा पुनः व्यापक सैन्य टकरावको जोखिम बढाएको छ। साथै, अमेरिका, इजरायल र इरानबीचको सम्बन्ध तथा क्षेत्रीय शक्ति सन्तुलन आगामी दिनमा अझ संवेदनशील बन्न सक्ने चेतावनी दिइएको छ।
