यमनका इरान समर्थित हूथी समूहले शनिबार इजरायलमा क्षेप्यास्त्र (मिसाइल) हमला गरेको घोषणा गरेका छन्। यसअघि इजरायली सेनाले यमनतर्फबाट क्षेप्यास्त्र प्रक्षेपण भएको पत्ता लागेको जनाएको थियो।
हूथी समूह को हुन्?
हूथी आन्दोलन, जसलाई अंसार अल्लाह (ईश्वरका समर्थक) पनि भनिन्छ, यमनको गृहयुद्धको एक पक्ष हो। यो आन्दोलन १९९० को दशकमा हुसेन अल-हूथी द्वारा शुरू गरिएको थियो। उनले “विश्वासी युवाहरू” (Believing Youth) नामक धार्मिक पुनर्जागरण आन्दोलन सुरु गरे, जुन शिया इस्लामको ज़ैदी संप्रदायको लागि लक्षित थियो।
ज़ैदीहरूले यमनमा शताब्दीौँ शासन गरेका थिए, तर १९६२ को गृहयुद्धपछि सन्नसिन सन्नी शासनको प्रभावले उनीहरू सिमित भए। अल-हूथीको आन्दोलन ज़ैदी समुदायको प्रतिनिधित्व गर्न र साउदी अरबबाट फैलिएका वाहाबी विचारको विरोध गर्न गठन भएको थियो। अल-हूथीका नजिकका समर्थकहरू हूथीको रूपमा परिचित भए।
यमनको गृहयुद्ध २०१४ मा शुरू भयो, जब हूथी सेनाले राजधानी सनामा प्रवेश गरी अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा मान्य र साउदी समर्थित सरकारलाई विस्थापित गरे। २०१५ मा साउदी नेतृत्वको गठबन्धनले हस्तक्षेप गर्दा युद्ध व्यापक भयो। २०२२ मा एक समयका लागि बन्दूक सम्झौता भए पनि छ महिनापछि त्यो समाप्त भयो।
हूथीको सहयोगी
हूथीहरूलाई इरानले समर्थन गर्दछ। गृहयुद्ध सुरु भएपछि २०१४ देखि इरानले उनीहरूलाई हतियार, प्रविधि, समुद्री बम, ब्यालेस्टिक र क्रूज मिसाइल, ड्रोन लगायत प्रदान गर्दै आएको छ। हूथीहरू इरानको “प्रतिरोध अक्ष”को हिस्सा हुन्, जसमा इजरायल र पश्चिम विरोधी क्षेत्रीय मिलिसिया छन्।
समूहको क्षमताः
अमेरिकी अधिकारीहरू हूथीहरूले स्वदेशमै उत्पादन गरेका मिसाइलको दायरा, सटीकता र विनाशकारी क्षमतामा निरन्तर सुधार गरिरहेको ट्र्याक गर्दै आएका छन्। प्रारम्भमा यी मिसाइलहरू प्रायः इरानी कम्पोनेन्टबाट यमनमा ल्याएर जडित गरिन्थ्यो।
हूथीहरूले यसअघि ड्रोन र एन्टी-शिप मिसाइल प्रयोग गरी वाणिज्यिक जहाजहरूलाई लक्षित गरिसकेका छन्। केही जहाजहरू इजरायलसँग सम्बन्धित नभए पनि, रेड सीमा अमेरिकी युद्धपोत USS Carney ले आपतकालीन संकेतमा प्रतिक्रिया जनाएको थियो।
