गत भदौ २३ गते (सेप्टेम्बर ८) काठमाडौँको सडकमा भ्रष्टाचार विरुद्ध उर्लिएको 'जेन-जी' (Gen Z) युवाहरूको प्रदर्शनलाई दबाउन 'पिटर १' नामक गोप्य कल साइन प्रयोग गरी घातक बल प्रयोगको आदेश दिइएको बीबीसीको अनुसन्धानले पुष्टि गरेको छ। बीबीसी वर्ल्ड सर्भिसले प्राप्त गरेको प्रहरीको आन्तरिक दस्ताबेज अनुसार, कर्फ्यू लागेको केही मिनेटमै माथिल्लो तहबाट गोली चलाउने बाटो खोलिएको थियो, जसका कारण स्कुल ड्रेसमै रहेका १७ वर्षीय श्रीयम चौलागाईँसहित १९ जनाले ज्यान गुमाउनुपर्यो।
'पिटर १' को रहस्य र घातक आदेश
बीबीसीको 'आई इन्भेस्टिगेसन' (Eye Investigations) टोलीले फेला पारेको प्रहरी लग बुक अनुसार 'पिटर १' कल साइन तत्कालीन प्रहरी महानिरीक्षक चन्द्रकुबेर खापुङले प्रयोग गरेका थिए। प्रदर्शनकारीहरूले संसद् भवनको पर्खाल नाघ्न खोजेपछि र स्थिति नियन्त्रण बाहिर जान थालेपछि कमान्ड सेन्टरबाट यस्तो आदेश आएको थियो:
"कर्फ्यू लागिसक्यो। अब थप अनुमति लिइरहनु पर्दैन। आवश्यक बल (लीथल फोर्स) प्रयोग गर्नू।"
यद्यपि, खापुङले भने आफूले सुरक्षा समितिको निर्णय र कानुनी प्रक्रिया पुर्याएर मात्र बल प्रयोगको अनुमति दिएको दाबी गर्दै आएका छन्।
भिडियो प्रमाण: भाग्दै गरेका विद्यार्थीको हत्या
बीबीसीले ४,००० भन्दा बढी भिडियो र तस्बिरहरूको प्राविधिक विश्लेषण गर्दा सुरक्षा निकायको दाबी र वास्तविकता फरक देखिएको छ:
श्रीयम चौलागाईँ: सबैभन्दा कान्छा १७ वर्षीय श्रीयम कुनै हतियार बिना प्रदर्शन स्थलबाट शान्तिपूर्ण रूपमा फर्किँदै गर्दा टाउकोको पछाडि गोली लागेर ढलेका थिए।
विनोद महर्जन: ३४ वर्षीय महर्जन कर्फ्यू आदेशपछि गोली लागी ज्यान गुमाउने पहिलो व्यक्ति बनेका थिए।
अन्धाधुन्ध प्रहार: संसद् भवनभित्रबाट प्रहरीले भिडतर्फ ७ राउन्ड गोली चलाएको भिडियो प्रमाणले देखाएको छ।
राजनीतिक भूकम्प र न्यायको प्रतीक्षा
यस हिंसात्मक दमनको भोलिपल्टै देशव्यापी विरोध चर्किएपछि तत्कालीन प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले राजीनामा दिनुभएको थियो र सरकार ढलेको थियो। त्यसपछिका झडपमा सुरक्षाकर्मीसहित कुल ७७ जनाले ज्यान गुमाएका थिए।
आगामी फागुन २१ (मार्च ५) मा आम निर्वाचन हुन लाग्दा समेत यस घटनाका दोषीहरूलाई कारबाहीको दायरामा ल्याइएको छैन। पूर्व प्रधानमन्त्री ओली, तत्कालीन गृहमन्त्री रमेश लेखक र सुरक्षा प्रमुखहरूले यसको जिम्मेवारी लिन अस्वीकार गरिरहेका छन् भने पीडित परिवारहरू अझै पनि न्यायको आशमा आँसु पुछिरहेका छन्। (साभारः बीबीसीबाट)
-1772080347.jpeg)
