बडादसैँअन्तर्गत नवरात्रको पाँचौँ दिन आज नवदुर्गामध्येकी पाँचौँ देवी स्कन्दमाताको विधिपूर्वक पूजा आराधना गरिँदै छ। प्रत्येक वर्ष आश्विन शुक्ल पञ्चमीका दिन स्कन्दमाताको पूजा गर्ने धार्मिक परम्परा रहेको छ।
नवरात्रका अवसरमा देशभरका घरघरमा स्थापना गरिएको दसैँघर तथा पूजा कोठामा देवीको पूजा आराधना भइरहेको छ। घटस्थापना गरिएको स्थानमा दुर्गा सप्तशती (चण्डी), श्रीमद्देवीभागवतलगायत देवी स्तोत्र पाठ गर्ने परम्परासमेत छ।
वैदिक सनातन धर्मावलम्बीले आश्विन शुक्ल प्रतिपदादेखि नवमीसम्म दुर्गा देवीको विशेष पूजा आराधना गर्छन्। नवरात्रका नौ दिन देवीको आराधना गरेमा शक्ति, ऐश्वर्य, विद्या तथा सुख–समृद्धि प्राप्त हुने धार्मिक विश्वास छ।
यस वर्ष नवरात्रको पहिलो दिन असोज २५ गते घटस्थापना गरी जौको जमरा राखिएको थियो। सोही दिन नवदुर्गामध्येकी पहिलो देवी शैलपुत्रीको पूजा आराधना गरिएको थियो।
दुर्गा पक्षका रूपमा समेत चिनिने नवरात्रमा पहिलो दिन शैलपुत्री, दोस्रो दिन ब्रह्मचारिणी, तेस्रो दिन चन्द्रघण्टा, चौथो दिन कुष्माण्डा, पाँचौँ दिन स्कन्दमाता, छैटौँ दिन कात्यायनी, सातौँ दिन कालरात्रि, आठौँ दिन महागौरी र नवौँ दिन सिद्धिदात्रीको पूजा गर्ने परम्परा छ। यी नौ स्वरूपलाई नवदुर्गा भनिन्छ।
नवरात्रका अवसरमा देशभरका शक्तिपीठमा बिहानैदेखि भक्तजनको भीड लाग्ने गरेको छ। राजधानी काठमाडौंसहित देशका विभिन्न स्थानमा रहेका देवी मन्दिर तथा शक्तिपीठमा पुगेर भक्तजनले पूजा आराधना एवं दर्शन गरिरहेका छन्। शक्तिपीठमा गई देवीको पूजा गरेमा मनोकाङ्क्षा पूरा हुनुका साथै पारिवारिक सुख, शान्ति र समृद्धि प्राप्त हुने धार्मिक विश्वास रहिआएको छ।
नवरात्रमा पूजा आराधना गरी विजयादशमीका दिनदेखि कोजाग्रत पूर्णिमासम्म देवीको प्रसादस्वरूप टीका र जमरा लगाउने चलन छ। यसरी नेपालीले १५ दिनसम्म बडादसैँ पर्व मनाउने गर्छन्।
स्कन्दमातासम्बन्धी पौराणिक मान्यता
पौराणिक ग्रन्थहरूमा स्कन्दमाताको उत्पत्तिसम्बन्धी विभिन्न प्रसंग उल्लेख गरिएको पाइन्छ। स्कन्दमाता देवी पार्वतीको मातृस्वरूप मानिन्छिन्। स्कन्द भगवान् कार्तिकेयको अर्को नाम भएकाले कार्तिकेयकी माता पार्वतीलाई स्कन्दमाता भनिएको धार्मिक मान्यता प्रचलित छ।
स्कन्दमाताको स्वरूपलाई मातृत्व, करुणा र शक्तिको प्रतीकका रूपमा लिइन्छ। धार्मिक वर्णनअनुसार उनको वाहन सिंह हो र उनले आफ्ना हातमा कमलका फूल धारण गरेकी हुन्छिन्। उनको काखमा बालरूपमा भगवान् स्कन्द विराजमान रहेको चित्रणसमेत गरिन्छ।
देवी दुर्गाका नौ स्वरूपमध्ये स्कन्दमाताको पूजा विशेष फलदायी हुने धार्मिक विश्वास छ। नवरात्रको पाँचौँ दिन उनको आराधना गर्दा भक्तजनले सुख, शान्ति, ज्ञान र समृद्धिको कामना गर्ने गर्छन्।
