नेपालमा क्रिकेटको लोकप्रियता बढ्दै जाँदा कीर्तिपुरस्थित त्रिभुवन विश्वविद्यालय अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट मैदान आगामी ६ महिना राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगिताको मुख्य केन्द्र बन्ने भएको छ। नेपाल प्रिमियर लिग (एनपीएल) को तेस्रो संस्करणदेखि पुरुष विश्वकप छनोट प्लेअफ, आईसीसी यू–१९ महिला टी–२० विश्वकप र बंगलादेशसँगको टी–२० शृङ्खलासम्मका प्रतियोगिताले कीर्तिपुर मैदानलाई व्यस्त बनाउनेछन्।
यी प्रतियोगिताले नेपाली क्रिकेटलाई घरेलु प्रतिस्पर्धाबाट अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चसम्म जोड्ने अवसर प्रदान गर्नेछन्। विशेषगरी नेपालले पहिलोपटक आयोजना गर्न लागेको आईसीसी यू–१९ महिला टी–२० विश्वकपले देशको क्रिकेट इतिहासमा नयाँ अध्याय थप्ने अपेक्षा गरिएको छ।
एनपीएलबाट सुरु हुनेछ क्रिकेटको चहलपहल
कीर्तिपुर मैदानमा प्रतियोगिताको व्यस्तता कात्तिक ९ गतेदेखि सुरु हुनेछ। मंसिर ५ गतेसम्म सञ्चालन हुने एनपीएलको तेस्रो संस्करणमा आठ टोलीले उपाधिका लागि प्रतिस्पर्धा गर्नेछन्।
तेस्रो संस्करणमा एनपीएलले आफ्नो स्तर र व्यावसायिकता थप विस्तार गर्ने लक्ष्य राखेको छ। यसपटक विदेशी खेलाडीको सहभागिता बढ्नुका साथै खेलमा निर्णय पुनरावलोकन प्रणाली (डीआरएस) लगायत आधुनिक प्रविधिको प्रयोग गरिनेछ।
प्रतियोगिताका खेलले अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट परिषद् (आईसीसी) बाट लिस्ट ए टी–२० मान्यता पाउने व्यवस्था गरिएको छ। बल ट्र्याकिङ, एलबीडब्लुको पुनरावलोकन, रनआउट, स्टम्पिङ तथा नो बलसम्बन्धी निर्णय पुनरावलोकनजस्ता प्रविधिले प्रतियोगितालाई थप प्रतिस्पर्धात्मक बनाउने अपेक्षा छ।
एनपीएलले नेपाली खेलाडीलाई विदेशी खेलाडीसँग प्रतिस्पर्धा गर्ने अवसर दिनुका साथै घरेलु क्रिकेटको व्यावसायिक विकासमा समेत योगदान पुर्याउनेछ।
विश्वकपको ढोका खोल्नेछ छनोट प्लेअफले
एनपीएल समाप्त भएको केही दिनपछि कीर्तिपुर मैदानमा आईसीसी पुरुष क्रिकेट विश्वकप छनोट प्लेअफ आयोजना हुनेछ। डिसेम्बर ४ देखि २१ अर्थात् मंसिर १८ देखि पुस ६ गतेसम्म चल्ने प्रतियोगितामा आठ टोली सहभागी हुनेछन्।
विश्वकप लिग–२ का पुछारका चार टोली तथा च्यालेन्ज लिग ‘ए’ र ‘बी’ का शीर्ष दुई–दुई टोलीले प्लेअफमा प्रतिस्पर्धा गर्नेछन्। प्रतियोगितामा शीर्ष चार स्थान हासिल गर्ने टोलीले सन् २०२७ मा दक्षिण अफ्रिका र नामिबियामा आयोजना हुने एकदिवसीय विश्वकप छनोट प्रतियोगितामा स्थान बनाउनेछन्।
नेपालसहित क्यानडा, यूएई, जर्सी, इटाली, युगान्डा तथा सम्भावित रूपमा कुवेत र नामिबिया सहभागी हुने तालिका छ। घरेलु मैदानमा हुने यो प्रतियोगिता नेपाली टोलीका लागि विश्वकपसम्म पुग्ने यात्राको महत्त्वपूर्ण अवसर हुनेछ।
महिला क्रिकेटको इतिहास रच्ने तयारी
कीर्तिपुर मैदानको व्यस्त तालिकामा सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण आकर्षण आईसीसी यू–१९ महिला टी–२० विश्वकप हुनेछ। सन् २०२७ जनवरी २१ देखि फेब्रुअरी ६ अर्थात् माघ ७ देखि २३ गतेसम्म आयोजना हुने प्रतियोगिताका ४१ मध्ये १५ खेल नेपालमा हुने तालिका छ।
ती खेल त्रिभुवन विश्वविद्यालय र मूलपानी क्रिकेट मैदानमा सञ्चालन हुनेछन्। त्रिवि मैदानमा सात खेल आयोजना हुनेछन् भने माघ ८, १०, १२ र १३ गते त्यहाँ विश्वकपका खेलहरू सञ्चालन हुनेछन्।
नेपालले आयोजना गर्न लागेको यो हालसम्मकै ठूलो क्रिकेट प्रतियोगितामध्ये एक हो। विश्वकपले नेपाललाई अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट आयोजनाको क्षमता प्रदर्शन गर्ने अवसर दिनुका साथै महिला क्रिकेटको विकास, युवा खेलाडीको प्रोत्साहन र नेपालको अन्तर्राष्ट्रिय पहिचान विस्तारमा सहयोग पुर्याउने अपेक्षा गरिएको छ।
प्रतियोगिताको तयारीका क्रममा मैदानको पूर्वाधार तथा व्यवस्थापनमा समेत ध्यान दिइएको छ। अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको प्रतियोगिता सफलतापूर्वक सम्पन्न गर्न सकिए नेपालमा भविष्यमा थप ठूला प्रतियोगिता आयोजना गर्ने सम्भावना बलियो बन्नेछ।
बंगलादेशसँगको शृङ्खलाले थप्नेछ अन्तर्राष्ट्रिय रौनक
आगामी क्रिकेट तालिकामा नेपाल र बंगलादेशबीचको टी–२० अन्तर्राष्ट्रिय शृङ्खला पनि समावेश छ। सन् २०२७ मार्च २६ देखि ३० अर्थात् चैत १२ देखि १६ गतेसम्म आयोजना गर्ने तालिका रहेको यस शृङ्खलाले नेपाली टोलीलाई अर्को अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिस्पर्धाको अवसर दिनेछ।
यसअघि मंसिरका लागि तय भएको नेपाल र भारत ‘ए’ बीचको टी–२० शृङ्खला भने विश्वकप छनोट प्लेअफसँग समय जुधेका कारण स्थगित भएको छ। उक्त शृङ्खलाको नयाँ मिति घोषणा हुन बाँकी छ।
पुस ६ गतेपछि माघ ७ गतेसम्मको अवधिमा निर्धारित प्रतियोगिता नरहेकाले यही समयलाई भारत ‘ए’ सँगको शृङ्खला आयोजना गर्न उपयोग गर्ने सम्भावना पनि छ। यद्यपि यस विषयमा आधिकारिक निर्णय आउन बाँकी छ।
मैदानको व्यस्ततासँगै बढ्नेछ चुनौती
लगातार राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगिता आयोजना हुनु नेपाली क्रिकेटका लागि सकारात्मक अवसर हो। तर प्रतियोगिताको चापसँगै मैदानको गुणस्तर कायम राख्ने, खेलाडीको तयारी व्यवस्थापन गर्ने, दर्शकको सुविधा बढाउने र अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्डअनुसार खेल सञ्चालन गर्ने चुनौती पनि थपिनेछ।
एनपीएलले घरेलु क्रिकेटको व्यावसायिक पक्षलाई बलियो बनाउनेछ भने विश्वकप छनोट प्लेअफले नेपाली टोलीको अन्तर्राष्ट्रिय लक्ष्यलाई अघि बढाउनेछ। त्यस्तै यू–१९ महिला विश्वकपले महिला क्रिकेटको विकासमा नयाँ सम्भावना खोल्नेछ।
यसरी आगामी ६ महिनामा कीर्तिपुर मैदान केवल खेल आयोजना गर्ने स्थलमा सीमित रहनेछैन, नेपाली क्रिकेटको व्यावसायिक विकास, विश्वकपको सपना र अन्तर्राष्ट्रिय पहिचान जोड्ने महत्त्वपूर्ण केन्द्रका रूपमा स्थापित हुने अवसर पाउनेछ। अब यी प्रतियोगिताको सफलता मैदानमा हुने प्रदर्शनसँगै तिनको व्यवस्थापन र आयोजनाको गुणस्तरमा पनि निर्भर रहनेछ।
