नेपाल बहुजातीय, बहुभाषिक, बहुधार्मिक तथा बहुसांस्कृतिक विशेषताले भरिपूर्ण देश हो । यहाँ विभिन्न जातजाति, भाषा, धर्म, संस्कृति र परम्पराका मानिसहरू आपसी सद्भाव, सहिष्णुता र भाइचाराका साथ मिलेर बस्दै आएका छन् । नेपाली समाजको यही विविधताभित्र एकता, प्रेम र सहअस्तित्वको भावना अभिव्यक्त गर्ने महत्वपूर्ण सांस्कृतिक पर्वमध्ये छठ पर्व पनि एक हो । विशेषगरी तराई–मधेश क्षेत्रको मौलिक सांस्कृतिक पहिचानका रूपमा स्थापित छठ पर्व पछिल्लो समय भौगोलिक तथा सांस्कृतिक सीमालाई पार गर्दै राष्ट्रिय पर्वका रूपमा लोकप्रिय बन्दै गएको छ । कुनै समय मधेशी समुदायको प्रमुख धार्मिक तथा सांस्कृतिक उत्सवका रूपमा परिचित यो पर्व अहिले हिमाल, पहाड र तराईका विभिन्न भूभागमा बसोबास गर्ने नेपालीहरूले श्रद्धा, निष्ठा र उत्साहका साथ मनाउन थालेका छन् । सूर्यदेव र छठी माताको उपासनामा समर्पित छठ पर्व धार्मिक आस्था, पवित्रता, अनुशासन, त्याग र समर्पणको अनुपम उदाहरण हो । कार्तिक शुक्ल पक्षको षष्ठी तिथिमा विशेष रूपमा मनाइने यस पर्वमा व्रतालुहरूले कठोर नियम, संयम र निष्ठाका साथ पूजा–आराधना गर्दछन् । नुहाय–खाय, खरना, अस्ताउँदो सूर्यलाई अघ्र्य र उदाउँदो सूर्यलाई अघ्र्य अर्पण गर्ने धार्मिक विधिहरू यस पर्वका प्रमुख आकर्षण हुन् । ठेकुवा, भुसुवा, फलफूल, नरिवललगायतका शुद्ध प्रसाद तथा पूजासामग्रीको विशेष महत्त्व रहने यस पर्वमा शुद्धता र पवित्रतालाई सर्वोपरि मानिन्छ । सन्तानको सुख, स्वास्थ्य, दीर्घायु, पारिवारिक समृद्धि तथा मनोकामना पूर्तिका लागि श्रद्धालुहरू छठी मातासमक्ष भाकल गरी व्रत बस्ने परम्परा रहिआएको छ । छठ पर्वको विशेषता धार्मिक अनुष्ठानमा मात्र सीमित छैन । यसले समाजमा सामाजिक सद्भाव, समानता, सहकार्य र सामूहिक एकताको भावना विकास गर्न महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्दै आएको छ । यस पर्वमा धनी–गरीब, जातजाति, भाषाभाषी तथा विभिन्न सामाजिक पृष्ठभूमिका मानिसहरू एउटै घाटमा भेला भई सूर्यदेवको आराधना गर्दछन् । घाट तथा जलाशयहरूको सरसफाइ, सजावट, पूजासामग्री व्यवस्थापन र व्रतालुहरूलाई सहयोग गर्ने कार्यमा सबै समुदायको सामूहिक सहभागिता रहने गर्दछ । यसले सामाजिक विभेद र दूरीलाई कम गर्दै आपसी सहयोग, सम्मान, प्रेम र भाइचाराको सम्बन्धलाई थप मजबुत बनाउँछ । प्रकृतिको पूजा गर्ने पर्वका रूपमा समेत परिचित छठले सूर्य, जल, माटो र वातावरणको महत्त्वलाई उजागर गर्दछ । जलाशयहरूको संरक्षण, सरसफाइ र प्राकृतिक स्रोतप्रतिको जिम्मेवारीबोध विकास गर्न यसले प्रेरणा दिन्छ । विशेषगरी महिलाहरूको निष्ठा, समर्पण र नेतृत्वदायी भूमिकाले यस पर्वको सांस्कृतिक तथा पारिवारिक महत्त्वलाई अझ बढाएको छ । यसरी धार्मिक आस्था, सांस्कृतिक विविधता, सामाजिक समानता, प्रकृतिप्रेम र सामूहिक सहभागिताको सुन्दर संगम बनेको छठ पर्व नेपाली समाजलाई भावनात्मक रूपमा जोड्ने साझा उत्सवका रूपमा स्थापित हुँदै गएको छ । प्रस्तुत सन्दर्भमा वीरगञ्जका विभिन्न क्षेत्रका अगुवा, व्यवसायी, युवा उद्यमी तथा सर्वसाधारणका विचार र अनुभवले छठ पर्वले समाजमा स्थापित गरेको सामाजिक सद्भाव, राष्ट्रिय एकता, धार्मिक आस्था र सांस्कृतिक पहिचानका विविध पक्षलाई उजागर गरेका छन् । प्रस्तुत छ, उनीहरूसँग गरिएको कुराकानीको सम्पादित अंश ः
सामाजिक सद्भाव र एकताको प्रतीक
छठ पर्व नेपाली समाजमा सामाजिक सद्भाव, समानता, सहकार्य र सामूहिक एकताको उत्कृष्ट उदाहरणका रूपमा स्थापित हुँदै गएको छ । यस पर्वमा धनी गरीब, सानोठूलो तथा जातीय, भाषिक र सामाजिक विभेदभन्दा माथि उठेर सबैले समान श्रद्धा र भक्तिभावका साथ सूर्यदेव तथा छठी माताको पूजाआराधना गर्दछन् । छठ पर्वका अवसरमा सार्वजनिक घाट, पोखरी, नदी तथा अन्य जलाशयहरूको सरसफाई र सजावटमा समाजका सबै वर्ग र समुदायका व्यक्तिहरूको सामूहिक सहभागिता रहने गर्दछ । एकअर्कालाई सहयोग गर्ने, प्रसाद आदानप्रदान गर्ने, शुभकामना साटासाट गर्ने तथा सामूहिक रूपमा पूजाआराधना गर्ने परम्पराले सामाजिक सम्बन्धलाई अझ प्रगाढ बनाउनुका साथै आपसी विश्वास, सहयोग र भाइचाराको भावना विकास गर्दछ । यही विशेषताले छठ पर्वलाई सामाजिक सद्भावको पर्वका रूपमा चिनाएको छ । छठ पर्वले प्रकृतिप्रतिको कृतज्ञता, जलस्रोत तथा वातावरण संरक्षण, सरसफाइ र सूर्यको महत्त्वलाई आत्मसात् गर्न प्रेरित गर्दछ । यस पर्वमा अपनाइने कठोर व्रत, नियम, संयम र विधिपूर्वक गरिने पूजाले अनुशासन, धैर्य, निष्ठा तथा आत्मसंयमजस्ता सकारात्मक जीवनमूल्यहरूको विकास गर्नसमेत सन्देश दिन्छ । सामूहिक सहभागिता र सहकार्यमा आधारित यस पर्वले धार्मिक आस्था र सांस्कृतिक विविधताबीच आपसी सम्मान, सहिष्णुता, सहअस्तित्व र सामुदायिक जिम्मेवारीको भावना अभिवृद्धि गर्न महत्त्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्दछ ।
बहुजातीय, बहुभाषिक, बहुधार्मिक तथा बहुसांस्कृतिक पहिचान बोकेको नेपाली समाजमा छठ पर्वको लोकप्रियता र स्वीकार्यता पछिल्ला वर्षहरूमा उल्लेखनीय रूपमा विस्तार भएको छ । विगतमा मुख्यतः तराई–मधेश क्षेत्र र मधेशी समुदायमा विशेष रूपमा मनाइने यो पर्व अहिले काठमाडौं उपत्यकालगायत देशका विभिन्न भूभाग तथा समुदायमा समेत उत्तिकै श्रद्धा, निष्ठा र उत्साहका साथ मनाउन थालिएको छ । यसले नेपाली समाजको सांस्कृतिक विविधतालाई आत्मसात् गर्दै विभिन्न जातजाति, भाषा, धर्म र समुदायबीचको सम्बन्धलाई सुमधुर बनाउन तथा राष्ट्रिय एकता र सामाजिक सद्भावलाई थप मजबुत बनाउन योगदान पु¥याएको छ। यस्ता सांस्कृतिक पर्वहरूले आपसी विश्वास, सहकार्य, प्रेम, सम्मान र साझा राष्ट्रिय पहिचानको भावना विकास गर्न महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्दछन् ।
छठ पर्व केवल धार्मिक आस्था र परम्परामा सीमित पर्वमात्र नभई मानवता, समानता, सहअस्तित्व, सामाजिक सद्भाव र सामूहिक एकताको जीवन्त प्रतीक हो । यस पर्वले समाजमा विद्यमान विभेद र दूरीलाई कम गर्दै आपसी प्रेम, सहयोग, सम्मान र भाइचाराको सम्बन्ध स्थापित गर्न प्रेरणा प्रदान गर्दछ । छठ पर्वले बोकेको पवित्रता, समर्पण, सहकार्य र एकताको सन्देशलाई व्यवहारमा आत्मसात् गर्न सकेमा नेपाली समाजमा सामाजिक सद्भाव, राष्ट्रिय एकता, समृद्धि र आपसी भाइचारा अझ सुदृढ बन्नेछ । त्यसैले छठ पर्वलाई सामाजिक सद्भाव, सांस्कृतिक सहिष्णुता र राष्ट्रिय एकताको महत्वपूर्ण प्रतीकका रूपमा लिन सकिन्छ ।
सामाजिक एकता बलियो बनाएको छ
छठ पर्वलाई सामाजिक सद्भावको प्रतीक मानिनुको प्रमुख कारण यसले समाजका सबै वर्ग, जातजाति, लिङ्ग तथा समुदायलाई एकताको सूत्रमा बाँध्नु हो । पछिल्लो समय तराई–मधेशमा मात्र सीमित नरही देशका विभिन्न भूभाग र समुदायमा समेत छठ पर्व लोकप्रिय बन्दै जानुले यसको सामाजिक तथा राष्ट्रिय महत्वलाई थप उजागर गरेको छ । यसरी छठ पर्वले आपसी प्रेम, भाइचारा, सद्भाव र सामाजिक एकतालाई मजबुत बनाउने भएकाले यसलाई सामाजिक सद्भावको पर्वका रूपमा लिइन्छ ।
यस पर्वमा धनी–गरिब, सानो–ठूलो तथा विभिन्न जातजाति र समुदायका मानिसहरू कुनै भेदभावबिना एउटै स्थानमा भेला भई समान श्रद्धा र भक्तिभावका साथ सूर्यदेव तथा छठी माताको पूजा–आराधना गर्दछन् । छठ पर्वका अवसरमा नदी, पोखरी तथा सार्वजनिक घाटहरूको सरसफाई र सजावटमा सबैको सामूहिक सहभागिता रहने गर्दछ । पूजाका सामग्री व्यवस्थापन, प्रसाद वितरण, एकअर्कालाई सहयोग गर्ने तथा शुभकामना आदानप्रदान गर्ने परम्पराले आपसी सम्बन्धलाई अझ सुमधुर बनाउँछ । यस पर्वले जातीय, भाषिक, धार्मिक तथा सांस्कृतिक विविधताबीच पारस्परिक सम्मान, सहिष्णुता र सहकार्यको भावना विकास गर्दछ ।
सामाजिक सद्भाव र राष्ट्रिय एकताको महाकुम्भ
छठ पर्वलाई तराई–मधेशको मात्र नभई सिङ्गो नेपालको राष्ट्रिय सांस्कृतिक पहिचान र सामाजिक सद्भावको प्रगाढ प्रतीकका रूपमा लिइन्छ । पछिल्लो समय यो पर्व भौगोलिक सीमा र सांस्कृतिक घेरा नाघेर देशैभरि साझा पर्वको रूपमा स्थापित हुँदै गएको छ, जसले नेपाली समाजलाई एकापसमा जोड्ने गतिलो सूत्रको काम गरेको छ । छठ पर्वको सबैभन्दा ठूलो र सुन्दर पक्ष भनेको यसको समावेशी र समतामूलक स्वरूप हो। नेपालको जस्तो वर्गीय र जातीय विविधताले भरिएको समाजमा प्रायः धेरैजसो धार्मिक अनुष्ठानहरूमा जातभात, उचनीच वा वर्गभेदका सीमाहरू देखिने गर्छन् । तर, छठ पर्व यसको ठीक विपरीत उभिएको छ । यस पर्वमा कोही गरिब हुँदैन, कोही धनी हुँदैन, न त कोही उच्च जातको हुन्छ, न त निम्न जातको नै । एउटै पवित्र जलाशय वा नदीको किनारमा, एउटै किसिमको निष्ठा र कठोर व्रतको पालना गर्दै समाजका सबै तह र तप्काका मानिसहरू सँगै लाइनमा बसेर अस्ताउँदो र उदाउँदो सूर्यलाई अघ्र्य अर्पण गर्छन् । छठ पर्वले हामीलाई प्रकृतिसँग जोड्ने अनौठो पाठ सिकाउँछ । यस पर्वमा कुनै मानवनिर्मित मूर्ति वा कृत्रिम ढोङ्गको पूजा हुँदैन, यहाँ त सिङ्गो ब्रह्माण्डलाई ऊर्जा प्रदान गर्ने प्रत्यक्ष देवता सूर्य र सृष्टिको आधार मानिने जल, माटो र वायुको उपासना गरिन्छ ।
प्रकृतिले कसैप्रति भेदभाव गर्दैन, यसका किरण र जल सबैका लागि समान हुन्छन् । प्रकृतिको यही सार्वभौम रूपलाई पूजा गर्ने छठ पर्वले मानिसलाई प्रकृतिक जलाशयहरूप्रति उत्तरदायी बन्न र पर्यावरण जोगाउन प्रेरित गर्छ । छठ पर्वलाई अत्यन्त कठिन, पवित्र र निष्ठाको पर्व मानिन्छ, जसलाई लोकभाषामा ’महापर्व’ भनिन्छ । यस पर्वको सम्पूर्ण तयारीदेखि पूजा सम्पन्न गर्नेसम्मका प्रक्रियामा पारिवारिक र सामुदायिक सहभागिता अभूतपूर्व हुन्छ । माटोका भाँडाकुँडा तयार गर्ने, ठेकुवा, भुसुवालगायतका प्रसाद बनाउने र घाट सरसफाइ गर्ने काममा सबै सदस्यहरूको सामूहिक श्रमदान हुन्छ । विशेषगरी यस पर्वमा नारी शक्ति र नेतृत्वको उच्च सम्मान झल्किन्छ । व्रत बस्नेदेखि सम्पूर्ण विधिको नेतृत्व गर्ने कार्यमा महिलाहरूको प्रमुख भूमिका रहन्छ, जसले पारिवारिक निर्णय र धार्मिक अनुष्ठानमा लैङ्गिक समानता र महिला सशक्तिकरणको बलियो आधार प्रस्तुत छठ पर्वले हामीलाई सामूहिक जीवनशैली, आपसी सहयोग, सहिष्णुता र सहअस्तित्वको सन्देश दिइरहेको छ ।
समानता र एकताको प्रतीक
छठ पर्वलाई सामाजिक सद्भाव, समानता र एकताको प्रतीक मानिन्छ, किनभने यस पर्वले समाजमा विद्यमान जातीय, वर्गीय तथा सामाजिक विभेदलाई कम गर्दै सबैलाई एकताको सूत्रमा बाँध्ने काम गर्दछ । यस पर्वमा विभिन्न जातजाति, धनी गरीब तथा कथित उच्च र निम्न जातका मानिसहरू कुनै भेदभाव र छुवाछूतबिना एउटै नदी, पोखरी वा जलाशयको घाटमा भेला भई श्रद्धा र भक्तिभावका साथ सूर्यदेवको पूजा–आराधना गर्दछन् । छठ पर्व सुरु हुनुअघि नै गाउँटोलका सबै समुदायका मानिसहरू आपसी मेलमिलाप र सहकार्यका साथ नदी, पोखरी, तलाउ तथा बाटोघाटोको सरसफाई र सजावटमा जुट्ने गर्दछन् । पूजाका क्रममा एकअर्कालाई सहयोग गर्ने, प्रसाद बाँड्ने र शुभकामना आदानप्रदान गर्ने परम्पराले सामाजिक सम्बन्धलाई थप सुमधुर बनाउँछ । यसरी छठ पर्वले जातीय तथा सामाजिक विभेदभन्दा माथि उठेर आपसी सहयोग, भाइचारा, समानता र सामूहिक उत्तरदायित्वको भावना विकास गर्ने भएकाले यसलाई सामाजिक सद्भावको महत्वपूर्ण प्रतीकका रूपमा लिइन्छ ।
नेपालीलाई भावनात्मक रूपमा जोड्ने साझा उत्सव
छठ पर्व केवल धार्मिक आस्था र परम्परामा सीमित पर्व नभई प्रेम, समानता, आत्मीयता, सहिष्णुता र सामाजिक सद्भावको जीवन्त प्रतीक हो । कुनै समय मुख्यतः तराई–मधेश क्षेत्र र मधेशी समुदायको सांस्कृतिक पहिचानका रूपमा स्थापित छठ पर्व आज विस्तारै सिंगो नेपालको साझा सांस्कृतिक उत्सवका रूपमा विकसित हुँदै गएको छ । हिमाल, पहाड र तराईका विभिन्न भूभाग तथा समुदायमा यसको लोकप्रियता बढ्दै जानुले नेपाली समाजमा सांस्कृतिक एकता, पारस्परिक सम्मान र आपसी स्वीकार्यताको भावना बलियो हुँदै गएको देखाउँछ । छठ पर्वको सबैभन्दा महत्वपूर्ण पक्ष यसको समानता र सामूहिकता हो । यस पर्वमा विभिन्न जातजाति, वर्ग र समुदायका मानिसहरू एउटै घाटमा भेला भई श्रद्धा र भक्तिभावका साथ सूर्यदेवको आराधना गर्दछन् । कोही घाट सजाउन, कोही सरसफाइ गर्न त कोही व्रतालुहरूलाई सहयोग गर्न सक्रिय हुन्छन् । यस क्रममा धनी गरीब, ठूलोसानो तथा जातीय विभेदभन्दा माथि उठेर मानवता, सहयोग, प्रेम र आत्मीयतालाई प्राथमिकता दिइन्छ ।
छठ पर्वले संस्कृति कुनै एक जाति, धर्म वा समुदायको मात्र सम्पत्ति नभई सबैको साझा पहिचान र गौरवको विषय हो भन्ने महत्वपूर्ण सन्देश दिन्छ । एकअर्काको धर्म, संस्कृति, परम्परा र आस्थालाई सम्मान गर्दै सामूहिक रूपमा उत्सव मनाउँदा सामाजिक सम्बन्ध अझ सुमधुर र प्रगाढ बन्न सक्छन् । यसरी तराई–मधेशको सांस्कृतिक परम्पराका रूपमा परिचित छठ पर्व आज सम्पूर्ण नेपालीलाई भावनात्मक रूपमा जोड्ने साझा उत्सव बन्दै गएको छ । भौगोलिक क्षेत्र, भाषा र परम्परा फरक भए पनि एकता, प्रेम, सहयोग र सद्भावको भावना समान रहनु नै छठ पर्वको वास्तविक सुन्दरता र सामाजिक महत्व हो ।
छठ पर्व धेरै कडा र कठिन पर्व हो
छठ पर्व धेरै नै कडा र कठिन पर्व पनि हो । यसमा कार्तिक लागेपछि माछा, मासु, केही पनि खानु हुँदैन । एक महिनाभरि सबै कुरा शुद्ध गर्ने र खाने गरिन्छ । सबै घर, समानहरू सफा गरेर नयाँ सामान राखेर छठ पूजा गर्नु पर्छ । यो पर्वमा लसुन, प्याज छोडेर हरेक कुरा चढाइन्छ । मुला, बोडी, पिडालु, अमिलो, अदुवा इत्यादि फलफूलहरू जति आफूले सकिन्छ । यसमा मुख्य फलफूल केरा हो । जट्टा भएको नरिवल राखिन्छ । यदि आफूले पूजा गर्न सक्दैन भने जो मानिसले छठ व्रत गर्छ उसलाई दिइन्छ । छठमा ३ दिनअगाडि नै नुहाईधुवाई चोखो बस्ने चलन पनि छ । त्यसको भोलिपल्ट खरना हुन्छ । पर्सीपल्ट छठ पर्वको पूजा हुन्छ । यसमा ठेकुवा हुन्छ । छठमा सबैभन्दा बढी सन्तान प्राप्तिको लागि भाकल गरेर व्रत गरिन्छ । परापूर्वकालदेखि मान्दै आएको यो पर्वमा छालाको रोगको लागि छैठी माताको पूजा गरेर अर्ग दिएर व्रत गर्दा त्यो सेतो रोग पनि निको हुन्छ भन्ने मान्यता पनि छ ।
व्रत गर्नाले मनोकांक्ष पूरा हुन्छ
छठ पर्व हामी सन्तान हिन्दूहरूको सबैभन्दा ठूलो पर्व हो । कार्तिक महिनाको षष्ठी तिथीमा सूर्य भगवानको पूजा गर्दै छठ पर्व मनाइन्छ । छैठमा नुहाए खाएपछि सुरु हुन्छ । पञ्चमीमा रसिया रोटी हुन्छ, त्यसलाई खरना पनि भनिन्छ । षष्टीमा सूर्यास्तको बेला अघ्र्र्य दिइन्छ । भोलिपल्ट उदाउँदो सूर्यलाई अर्ग दिएर वर्तलाई समाप्त गर्छौं । यो प्रकृतिको पूजा हो र यसमा धेरै मान्यता छ । यसमा मानिसहरूले मनसायबाट गर्छ त्यो मनसायपूर्ण हुन्छ । यसमा मानिसहरूले भाकल गरेको हुन्छ । यो व्रत गर्नाले मनोकांक्ष पूरा हुन्छ । छठ पर्व गर्दा सुख पनि आउँछ । पुत्र प्राप्त हुन्छन् । लक्ष्मी पनि आउँछ । संसारको सबै सुखसमृद्ध प्राप्त हुन्छ ।
सबै समुदाय र क्षेत्रमा मनाउन थालिएको छ
हरेक वर्ष कार्तिकमा छठ पूजा गरिन्छ । छठ पर्वको धेरै नै महत्व रहेको छ । महिलाहरुको लागि छठ धेरै महत्वपूर्ण पर्व हो । पहिला मधेशमा मनाइने यो पर्व अहिले अन्य सबै समुदाय र क्षेत्रमा मनाउन लागिएको छ । छठ पर्व गर्नाले भगवानले सबै थोक दिनुहुन्छ भन्ने मान्यता रहेको छ । छठ पर्वमा सूर्य भगवानको पूजा गरिन्छ । छठ पूजामा सूर्य भगवानलाई अघ्र्य दिएर व्रतको सुरुवात हुन्छ । छठमा धेरै मानिसहरुको भाकल पनि हुन्छ । यदि मेरो कार्य पूरा हुन्छ भने म छठमा व्रत बस्छु भनेर भाकल गरेका हुन्छ । कार्तिक महिनामा गर्ने छठ पर्व एकदम शुद्धताको साथमा गरिन्छ । परम्परादेखि चल्दै आएको यो पर्व सूर्य देवताप्रति समर्पित छ । छठ पर्वमा आफ्नो सन्तानको लागि सुख, समृद्धिको लागि यो पर्व मनाइने गरिन्छ । कोजाग्रत पूर्णिमादेखि एकादशीको पूर्णिमा एक महिनासम्म माछा, मासु नखाई चोखो बसेर लिने गरिन्छ । चौथीको दिन नुहाईखाइ गरिन्छ । यो दिन चोखो खानेकुरा शिरे नुन हालेर लौकाको तरकारी, दाल, भात खाइन्छ । पञ्चमीको दिन खरना गरिन्छ । यसमा खिर,रोटी, फलफूल चढाइन्छ र घरका सबै परिवारले खान्छन् । षष्टीको दिन बेलुका छठघाटमा गएर अस्ताउँदो सूर्यलाई अर्घ दिएर व्रतको पारायन गरिन्छ । रातभर जागराम बसेर सप्तमीको दिन बिहान उदाउँदो सूर्यलाई अर्घ दिई वर्तको समापन गरिन्छ । छैठीमातालाई विभिन्न प्रकारका चोखो परिकार बनाएर चढाइन्छ । यो पर्वमा सबैभन्दा कठिन पर्व हो । छठ व्रत गर्नेले एक महिनासम्म चोखो गरेर बस्नुपर्छ । छोराछोरीहरू बिरामी हुदाँ स्वास्थ्यलाभको लागि भाकल गरिन्छ । जसको सन्तान छैनन् । उसले सन्तान प्राप्तिकोलागि भाकल गर्छन् । आफ्नो भाकल पूरा भएपछि खुशी भएर व्रत गर्ने गर्दछन् । यो व्रत गर्न धेरै गाह्रो हुन्छ ।
प्रकाशित मिति: शुक्रबार, कात्तिक २७, २०८३ १७:१३
